Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Quảng Ninh khởi kiện vụ án dân sự công ích đầu tiên trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh

Việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 205/2025/QH15 về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công, quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương đã mở ra một giai đoạn phát triển mới trong hoạt động của ngành Kiểm sát.

Nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của nhiệm vụ mới, ngay từ đầu năm 2026, VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh đã xác định việc thực hiện thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích là một trong những khâu đột phá của đơn vị. Lãnh đạo Viện trực tiếp chỉ đạo thành lập Tổ tố tụng dân sự công ích, thường xuyên họp giao ban, nghe báo cáo tiến độ, tháo gỡ khó khăn trong quá trình xác minh, thu thập chứng cứ; đồng thời phân công đội ngũ Kiểm sát viên, Kiểm tra viên và Chuyên viên có năng lực tham gia thực hiện nhiệm vụ. Từ ngày 01/01/2026 đến nay, đơn vị đã tiếp nhận, thụ lý 72 vụ việc dân sự công ích trên nhiều lĩnh vực như đất đai, bảo hiểm xã hội, thuế, đầu tư công, bảo vệ di tích và trật tự quản lý hành chính. Kết quả này thể hiện sự chủ động của đơn vị trong việc phát hiện, xử lý vi phạm, không chờ phát sinh tranh chấp mới vào cuộc, từng bước hình thành cơ chế bảo vệ lợi ích công ngay từ giai đoạn đầu theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 205 của Quốc hội.

Qua công tác kiểm tra, xác minh, VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh xác định ngày 19/9/2019, ông Đ.H.T và bà B.T.H, cùng trú tại tổ 1, khu 4, phường Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh, đã xây dựng trái phép một công trình tường bao trong phạm vi hành lang an toàn đường bộ tại Km115+270 (phải tuyến), đường dẫn cầu Bãi Cháy. Đến thời điểm xác minh, công trình vẫn tồn tại, chưa được tháo dỡ mặc dù hành vi vi phạm đã kéo dài nhiều năm.

 Công trình tường bao trái phép trong phạm vi hành lang an toàn đường bộ tại Km115+270 (phải tuyến), đường dẫn cầu Bãi Cháy

Kết quả kiểm tra hiện trường xác định ông Đ.H.T và bà B.T.H đã xây dựng trái phép tường bao diện tích khoảng 56,7m² trong phạm vi hành lang an toàn đường bộ, vi phạm quy định tại khoản 1 Điều 11 Nghị định số 165/2024/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ. Quá trình xác minh, VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh đã phối hợp với Ban điều hành cầu Bãi Cháy, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh và Uỷ ban nhân dân (UBND) phường Bãi Cháy xem xét. Các cơ quan chuyên môn thống nhất xác định công trình nằm trong hành lang an toàn đường bộ và thuộc trường hợp phải tháo dỡ theo quy định pháp luật. Do đó, VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 04/QĐ-VKS yêu cầu ông Đ.H.T và bà B.T.H tự nguyện tháo dỡ công trình, trả lại mặt bằng. Tuy nhiên, sau khi hết thời hạn thực hiện, các cá nhân này không chấp hành yêu cầu của Viện kiểm sát.

Viện kiểm sát phối hợp xác minh, kiểm tra hiện trạng nơi xảy ra hành vi vi phạm

Nhận thấy hành vi vi phạm không chỉ xâm phạm đến lợi ích công trong lĩnh vực đất đai mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý nhà nước của UBND phường Bãi Cháy và trật tự quản lý hành lang an toàn đường bộ, VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh đã quyết định khởi kiện vụ án dân sự công ích, đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 1 – Quảng Ninh buộc ông Đ.H.T và bà B.T.H phá dỡ toàn bộ công trình xây dựng trái phép, khôi phục hiện trạng ban đầu của khu vực hành lang an toàn đường bộ theo quy định pháp luật. Vụ án được được Tòa án nhân dân khu vực 1 – Quảng Ninh thụ lý giải quyết theo thẩm quyền.

Nhờ sự nỗ lực, tâm huyết và trách nhiệm của tập thể lãnh đạo, cán bộ, kiểm sát viên, VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh đã trở thành đơn vị đầu tiên trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh khởi kiện vụ án dân sự công ích nhằm bảo vệ lợi ích công trong lĩnh vực đất đai. Đây không chỉ là dấu mốc quan trọng đối với VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh trong việc thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 205 của Quốc hội, mà còn là nền tảng để đơn vị tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, nâng cao chất lượng công tác xác minh, thu thập chứng cứ, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị có liên quan nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi xâm phạm lợi ích công cộng và quyền, lợi ích hợp pháp của nhóm người dễ bị tổn thương. Qua đó, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn tỉnh.

Tổ Tố tụng công ích, VKSND khu vực 1- Quảng Ninh