Viện kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản dưới hình thức livestream “Cắt đá, tìm ngọc”

Sau hơn một năm phát hiện, điều tra vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra trên mạng xã hội Facebook thông qua hình thức livestream “Cắt đá, tìm ngọc”, từ ngày 04 đến ngày 06/11/2026, Tòa án nhân dân thành phố Quảng Ninh đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 36 bị cáo. Phiên tòa thu hút sự quan tâm, theo dõi của đông đảo người dân và các cơ quan báo chí.

Toàn cảnh phiên tòa

Theo cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh, khoảng tháng 8/2024, trên mạng xã hội Facebook xuất hiện một nhóm đối tượng người Trung Quốc (chưa xác định được nhân thân, lai lịch) tuyển dụng người Việt Nam ở khu vực biên giới thành phố Móng Cái (cũ), sử dụng sổ thông hành xuất cảnh sang thành phố Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc để tham gia hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Các đối tượng tổ chức livestream trên Facebook qua các fanpage “cắt đá, đổ thạch” do các đối tượng lập ra như: “Phỉ thúy thiên bảo”, “Đá đến đổi vận”, “Đá Ngọc thô”, “Đồ trang sức giàu có”, “Đá may mắn”…, đưa ra thông tin gian dối để lôi kéo người xem chuyển tiền mua suất, đặt cược, rồi tạo ra các tình huống, lý do để bị hại chuyển tiền nhằm chiếm đoạt tài sản.

Quá trình điều tra xác định, từ tháng 8/2024, các bị can Trần Thị Chi, Vũ Văn Hải và Dương Văn Cảnh xuất cảnh sang Trung Quốc, tham gia hoạt động trong đường dây lừa đảo. Sau một thời gian làm thuê, đến giữa tháng 11/2024, Chi, Hải và Cảnh được các đối tượng người Trung Quốc có tên Yu Dong (Cá) và Xiao Hoáng (Tiểu Hoàng) rủ góp vốn dưới hình thức mua cổ phần để cùng tổ chức hoạt động lừa đảo tại khu vực phố Tây và một số tòa nhà khác thuộc thành phố Đông Hưng, Trung Quốc. 33 bị can còn lại tham gia đường dây với vai trò làm thuê, thực hiện công việc theo sự phân công của chủ và người quản lý là các đối tượng người Trung Quốc, được trả tiền công và hưởng một phần nhỏ lợi nhuận trên số tiền chiếm đoạt được. Trong quá trình hoạt động, các bị can thường xuyên bị luân chuyển giữa các bàn livestream trong cùng một phòng hoặc giữa các phòng khác nhau để thực hiện hành vi lừa đảo. Tài liệu điều tra xác định, bằng thủ đoạn trên, các bị can cùng các đối tượng người Trung Quốc đã lừa đảo hơn 30.000 bị hại, chiếm đoạt tổng số tiền trên 200 tỷ đồng, với hơn 100.000 giao dịch chuyển khoản được thực hiện thông qua 25 tài khoản ngân hàng do các đối tượng mua lại để sử dụng vào hoạt động phạm tội.

Đại diện Viện kiểm sát công bố cáo trạng

Đây là vụ án lừa đảo có quy mô lớn, số lượng bị hại đông, ở nhiều tỉnh, thành phố; số giao dịch qua các tài khoản mà các đối tượng sử dụng lên tới hàng trăm nghìn giao dịch, số tiền chiếm đoạt đặc biệt lớn. Thực tế đó đòi hỏi các cơ quan tiến hành tố tụng của Quảng Ninh phải khẩn trương điều tra, xác minh, truy tìm bị hại trên khắp cả nước, sao kê và trích xuất dữ liệu các tài khoản ngân hàng có liên quan để đấu tranh, làm rõ hành vi phạm tội, tính chất, mức độ và vai trò của từng bị can. Sau gần một năm điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã kết thúc điều tra, chuyển hồ sơ đến Viện kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh đề nghị truy tố các bị can.

Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện Viện kiểm sát đã chủ động phối hợp với Hội đồng xét xử, tích cực xét hỏi các bị cáo để làm rõ nguyên nhân, diễn biến, cách thức thực hiện hành vi phạm tội, nhiệm vụ của từng bị cáo và số tiền hưởng lợi; từ đó dựng lại toàn bộ quá trình phạm tội, thể hiện rõ quy mô, tính chất đồng phạm có tổ chức của hoạt động lừa đảo. Về cơ bản, các bị cáo đều thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội. Các bị cáo nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vì hám lợi, muốn tìm “việc nhẹ, lương cao”, không mất nhiều công sức mà vẫn có thu nhập từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng sau mỗi phiên livestream nên vẫn cố tình thực hiện, bỏ mặc hậu quả xảy ra. Thậm chí, có bị cáo còn chủ động câu kết với các đối tượng người Trung Quốc, trực tiếp bỏ tiền góp cổ phần để tổ chức thực hiện hành vi lừa đảo.

Đại diện Viện kiểm sát tranh luận tại phiên tòa

Tại phần tranh tụng, căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và kết quả xét hỏi, tranh tụng công khai tại phiên tòa, trên cơ sở đánh giá, phân hóa vai trò, hành vi phạm tội của từng bị cáo, xem xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt 36 bị cáo mức án từ 07 năm đến 19 năm tù; buộc các bị cáo liên đới bồi thường thiệt hại cho các bị hại; đồng thời đề nghị áp dụng các biện pháp tư pháp và xử lý vật chứng theo quy định của pháp luật. Đối với nhóm đối tượng người Trung Quốc giữ vai trò cầm đầu và những người có liên quan chưa được làm rõ hoặc chưa đủ căn cứ xử lý, Cơ quan điều tra đã tách vụ án để tiếp tục điều tra, xác minh, xử lý theo quy định.

Bên cạnh việc đề nghị mức hình phạt, trách nhiệm dân sự, đại diện Viện kiểm sát còn nhấn mạnh bài học cảnh tỉnh đối với các bị cáo và những người tham dự phiên tòa: Không thể lấy lý do chỉ làm thuê, thực hiện việc livestream, bình luận, tư vấn hay chăm sóc khách hàng trên không gian mạng để phủ nhận trách nhiệm pháp lý khi biết hoặc tham gia thực hiện các hành vi nhằm dụ dỗ, lôi kéo người khác vào hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Mỗi cá nhân khi tham gia vào hoạt động phạm tội, tùy theo tính chất, mức độ hành vi và vai trò, vị trí trong vụ án, đều phải chịu trách nhiệm hình sự tương ứng theo quy định của pháp luật.

Đối đáp với quan điểm của đại diện Viện kiểm sát, các luật sư bào chữa và bị cáo trình bày nhiều quan điểm, luận cứ, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét việc quy kết số tiền các bị cáo chiếm đoạt, việc xác minh, làm rõ đối với các bị hại và không áp dụng một số tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Các luật sư đồng thời phân tích những tình tiết giảm nhẹ, đề nghị giảm nhẹ hình phạt cho từng bị cáo. Căn cứ các quy định của pháp luật, đại diện Viện kiểm sát đã đối đáp, tranh luận với ý kiến của bị cáo và các luật sư, bảo vệ quan điểm truy tố.

Kết thúc phần tranh tụng, trên cơ sở đề nghị của Viện kiểm sát, xem xét toàn diện các tình tiết của vụ án, các tình tiết phát sinh và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt 36 bị cáo mức án từ 07 năm đến 17 năm tù; đồng thời giải quyết yêu cầu bồi thường dân sự, biện pháp tư pháp và xử lý vật chứng trong vụ án theo quy định của pháp luật.

Bản án là sự trừng phạt nghiêm minh đối với hành vi phạm tội, đồng thời là lời cảnh tỉnh sâu sắc đối với mỗi người dân: cần tuân thủ pháp luật, lựa chọn công việc chân chính, không vì nhẹ dạ, cả tin hay hám lợi mà tiếp tay, tham gia vào các đường dây lừa đảo, để rồi phải trả giá bằng chính tự do của mình. Qua vụ án, mỗi người cũng cần nâng cao cảnh giác trước các chiêu trò mua bán hàng hóa qua livestream, đặc biệt là những lời quảng cáo về mức sinh lời hấp dẫn hoặc giá bán rẻ bất thường. Cần nhận thức rõ rằng không có lợi ích dễ dàng nào mà không tiềm ẩn rủi ro; sự thiếu tỉnh táo trước những lời mời chào hấp dẫn có thể dẫn đến hậu quả mất mát tài sản nghiêm trọng.

Phòng 2 VKSND thành phố Quảng Ninh