Phát huy vai trò của Viện kiểm sát nhân dân trong việc thực hiện Nghị quyết 205 của Quốc hội

Bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đặc biệt là quyền được đăng ký hộ tịch, là nhiệm vụ quan trọng của các cơ quan nhà nước, trong đó có Viện kiểm sát. Thời gian qua, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2, tỉnh Quảng Ninh đã tăng cường phối hợp với các cơ quan chính quyền địa phương trong việc rà soát, hỗ trợ giải quyết các thủ tục hộ tịch cho người dân có hoàn cảnh khó khăn. Thông qua hoạt động kiểm sát và kiến nghị trong tố tụng công ích, Viện kiểm sát không chỉ bảo đảm việc thực thi pháp luật được nghiêm minh mà còn góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người không có giấy tờ tùy thân, người có hoàn cảnh đặc biệt.

VKSND khu vực 2, Quảng Ninh làm việc với Công an và Uỷ ban nhân dân phường Hà An

Thực tế cho thấy, do nhiều nguyên nhân, vẫn còn những trường hợp người dân chưa được cấp giấy khai sinh dẫn đến nhiều hệ lụy như không thể đăng ký hộ khẩu thường trú, không được cấp căn cước công dân, đồng thời gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các chính sách an sinh xã hội của Nhà nước.

VKSND khu vực 2- Quảng Ninh làm việc với bà Nguyễn Thị Kế

Một trường hợp điển hình là bà Nguyễn Thị Kế, sinh ngày 27/10/1951 tại xã Liên Hòa, huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Ninh (nay là phường Liên Hòa, tỉnh Quảng Ninh). Do điều kiện lịch sử và hoàn cảnh gia đình, giấy tờ bị thất lạc từ lâu, năm 1978, bà theo gia đình chồng sang Trung Quốc sinh sống; đến năm 1991, do mâu thuẫn gia đình, bà trở về Việt Nam và sinh sống tại phường Hà An, tỉnh Quảng Ninh cho đến nay. Tuy nhiên, từ khi trở về Việt Nam, do không còn giấy tờ hộ tịch và giấy tờ tùy thân nên bà chưa thể đăng ký hộ khẩu thường trú, chưa được cấp căn cước công dân và cũng chưa được hưởng các chính sách an sinh xã hội của Nhà nước. Hiện nay bà đã tuổi cao, sức khỏe yếu, cuộc sống gặp nhiều khó khăn.

Nhằm khắc phục tình trạng trên, bà Nguyễn Thị Kế đã làm hồ sơ đề nghị đăng ký lại giấy khai sinh tại UBND phường Hà An. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan này đã cấp giấy hẹn trả kết quả vào ngày 27/02/2026. Trong quá trình giải quyết, bà Kế đã bổ sung một giấy chứng minh do Ty Công an Quảng Ninh trước đây cấp, xác nhận bà Nguyễn Thị Kế sinh ngày 27/10/1951. Tuy nhiên, do trong đơn trình bày trước đó bà khai sinh ngày 27/9/1948 nên cơ quan chức năng phải tiến hành xác minh để làm rõ thông tin, dẫn đến việc tiếp tục cấp giấy hẹn để hoàn thiện thủ tục đăng ký lại giấy khai sinh cho bà.

Nhận được đơn đề nghị của bà Nguyễn Thị Kế, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2, tỉnh Quảng Ninh xem xét, thực hiện chức năng kiểm sát việc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch của cơ quan có thẩm quyền; đồng thời kiến nghị các cơ quan chức năng tạo điều kiện để bà được đăng ký lại giấy khai sinh, qua đó hoàn thiện các giấy tờ tùy thân theo quy định của pháp luật.

Nhận thấy đây là trường hợp người cao tuổi, có hoàn cảnh khó khăn, cần được hỗ trợ, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 đã chủ động phối hợp với UBND phường Hà An và các cơ quan liên quan để rà soát hồ sơ, xác minh thông tin và hướng dẫn việc giải quyết thủ tục theo đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền được đăng ký hộ tịch của công dân. Qua đó thể hiện rõ vai trò của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân thông qua hoạt động tố tụng công ích và kiểm sát việc thực thi pháp luật trong lĩnh vực hành chính.

Sự phối hợp giữa các cơ quan trong việc hỗ trợ người dân đăng ký lại giấy khai sinh không chỉ góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm và tính nhân văn của các cơ quan nhà nước trong việc chăm lo, bảo vệ những người yếu thế trong xã hội.

Trong thời gian tới, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2, tỉnh Quảng Ninh sẽ tiếp tục tăng cường công tác kiểm sát việc giải quyết các thủ tục hành chính, đặc biệt là những thủ tục liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân; đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để kịp thời phát hiện, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, giúp người dân sớm hoàn thiện các giấy tờ pháp lý cần thiết, ổn định cuộc sống và được hưởng đầy đủ các chính sách của Nhà nước.

Kết quả của công tác tố tụng công ích bảo vệ người yếu thế

Việc quan tâm, hỗ trợ cấp giấy khai sinh cho những trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt không chỉ giúp người dân có đầy đủ giấy tờ pháp lý mà còn góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, gần dân, vì nhân dân phục vụ, qua đó khẳng định vai trò của Viện kiểm sát trong bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa và quyền lợi chính đáng của người dân, đặc biệt là những người yếu thế trong xã hội.

                                                          Phạm Tiến Bình – VKSND khu vực 2