Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 phối hợp tổ chức phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm vụ án dân sự công ích bảo vệ tài nguyên, môi trường biển

Ngày 21/10/2026, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khu vực 4 – Quảng Ninh phối hợp với Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 4 – Quảng Ninh tổ chức phiên tòa xét xử trực tuyến kết hợp rút kinh nghiệm vụ án dân sự công ích “Chấm dứt hành vi xâm phạm đến lợi ích công thuộc lĩnh vực tài nguyên và môi trường”. Vụ án do VKSND khu vực 4 khởi kiện đối với ông P.V.B, trú tại xã Đông Ngũ, thành phố Quảng Ninh, về hành vi nuôi hàu khi chưa được cấp phép và sử dụng phao xốp không hợp quy.

Quang cảnh phiên tòa trực tuyến

Theo hồ sơ vụ án, ngày 11/3/2026, VKSND khu vực 4 phát hiện ông P.V.B sử dụng mặt nước tại vùng biển Cái Dược thuộc thôn Hà Tràng Đông, xã Đông Ngũ, tỉnh Quảng Ninh (nay là thôn Hà Tràng, xã Đông Ngũ, thành phố Quảng Ninh) để nuôi hàu khi chưa được cấp phép. Qua xác minh, ông P.V.B đã sử dụng 7,3 ha mặt nước biển để nuôi hàu, với khoảng 2.400 phao xốp không đạt quy chuẩn kỹ thuật trong nuôi trồng thủy sản, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường biển. Sau khi thu thập tài liệu, kiểm tra hiện trạng, VKSND khu vực 4 đã yêu cầu ông B. chấm dứt hành vi vi phạm. Tuy nhiên, ông B. chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp khắc phục, nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và lợi ích công vẫn còn. VKSND khu vực 4 đã kiến nghị UBND xã Đông Ngũ xem xét khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công; hết thời hạn theo quy định, UBND xã Đông Ngũ chưa khởi kiện. Ngày 27/7/2026, VKSND khu vực 4 ban hành Quyết định khởi kiện số 01/QĐ-VKS, yêu cầu Tòa án buộc ông B. chấm dứt hành vi nuôi hàu trái phép; tháo dỡ công trình, vật liệu phục vụ việc nuôi hàu để trả lại diện tích mặt biển đã lấn chiếm cho UBND xã Đông Ngũ quản lý; đồng thời chấm dứt hành vi gây nguy cơ ô nhiễm môi trường biển.

Đây là vụ án có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ lợi ích công thuộc lĩnh vực tài nguyên và môi trường, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong hoạt động nuôi trồng thủy sản. Qua đó cho thấy, việc sử dụng khu vực biển phải tuân thủ các quy định pháp luật có liên quan; vật liệu, thiết bị phục vụ nuôi trồng thủy sản phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật, nhằm bảo vệ môi trường và hướng tới phát triển kinh tế biển bền vững. Tại phiên tòa, Kiểm sát viên đã thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định, bảo vệ yêu cầu khởi kiện trên cơ sở các căn cứ pháp luật và tài liệu, chứng cứ của vụ án. Đáng chú ý, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng pano so sánh phao xốp không hợp quy với phao nhựa hợp quy đã tạo điểm nhấn trong quá trình trình bày, phân tích chứng cứ và tuyên truyền pháp luật.

Kiểm sát viên phát biểu quan điểm tại phiên tòa

Sau khi xem xét, Hội đồng xét xử TAND khu vực 4 – Quảng Ninh đã tuyên chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của VKSND khu vực 4. Kết quả này khẳng định hiệu quả của cơ chế khởi kiện vụ án dân sự công ích trong việc bảo vệ lợi ích chung, buộc chấm dứt hành vi xâm phạm và thúc đẩy việc tuân thủ pháp luật về quản lý, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường biển.

Phiên tòa được tổ chức kết hợp rút kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự, rèn luyện kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, xây dựng lập luận và trình bày quan điểm của Kiểm sát viên. Việc phối hợp giữa hai đơn vị trong tổ chức xét xử trực tuyến cũng góp phần thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao hiệu quả hoạt động tư pháp. Thông qua vụ án, vai trò của VKSND trong thực hiện thí điểm khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội tiếp tục được thể hiện rõ nét. Đây không chỉ là hoạt động bảo vệ lợi ích công bằng biện pháp pháp lý mà còn là dịp tuyên truyền, nâng cao ý thức trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật, bảo vệ tài nguyên và môi trường.

VKSND và TAND khu vực 4 – Quảng Ninh họp rút kinh nghiệm sau phiên tòa trực tuyến

Thời gian tới, VKSND khu vực 4 – Quảng Ninh tiếp tục chú trọng nâng cao chất lượng công tác chuyên môn, tăng cường phối hợp với các cơ quan hữu quan và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong hoạt động nghiệp vụ, góp phần bảo vệ lợi ích công, giữ gìn môi trường biển và thúc đẩy phát triển bền vững trên địa bàn thành phố Quảng Ninh.

Thế Anh, VKSND khu vực 4 – Quảng Ninh