Đi tìm “danh tính” cho công dân: Viện kiểm sát nhân dân dân tỉnh Quảng Ninh kiến nghị cấp giấy khai sinh cho cụ bà 76 tuổi

Trong công tác triển khai thực hiện thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội, ngày 30/3/2026, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tỉnh Quảng Ninh đã kiến nghị để cấp Giấy khai sinh cho một cụ bà đã 76 tuổi, giúp khôi phục quyền lợi hợp pháp sau gần một đời người không có bất kỳ giấy tờ tùy thân nào về mặt hộ tịch, đây là việc làm đầy tính nhân văn nhằm đảm bảo quyền con người, quyền công dân, quyền được tiếp cận, thụ hưởng chế độ, chính sách an sinh xã hội cho người cao tuổi.

UBND phường Hồng Gai thực hiện thủ tục đăng ký và cấp Giấy khai sinh cho bà Phạm Thị Chiên theo đề nghị của Viện kiểm sát

Qua công tác phối hợp rà soát với các Ủy ban nhân dân phường, xã, VKSND tỉnh Quảng Ninh đã tiếp nhận thông tin về trường hợp bà Phạm Thị Chiên; sinh năm 1950; hiện đang cư trú tại tổ 1, khu Yết Kiêu 6, phường Hồng Gai, tỉnh Quảng Ninh, là người cao tuổi, nhưng hiện tại chưa được đăng ký khai sinh. Bà Chiên có hoàn cảnh rất đặc biệt: trước đây sinh ra và lớn lên tại khu vực thuyền chài xã Thành Công, thị xã Hồng Gai, cùng gia đình làm nghề chài lưới lênh đênh sông nước, việc đăng ký hộ tịch không được thực hiện đầy đủ. Hiện nay, ở tuổi 76, bà không còn bất kỳ giấy tờ tùy thân nào làm căn cứ gốc, những người thân ruột thịt sinh sống cùng thời đến nay đều đã chết hoặc không có thông tin. Mặc dù gia đình đã có đề nghị đến chính quyền địa phương, nhưng do thiếu tài liệu, chứng cứ, việc xác minh gặp nhiều khó khăn, nên gặp vướng mắc trong việc làm thủ tục cấp Giấy khai sinh, Căn cước công dân và đăng ký thẻ bảo hiểm y tế.

Xác định đây là đối tượng yếu thế cần được bảo vệ theo tinh thần của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, VKSND tỉnh Quảng Ninh đã chủ động vào cuộc. Mặc dù bà Chiên không còn giấy tờ tùy thân, nhưng bằng các biện pháp nghiệp vụ, Kiểm sát viên đã thu thập được những chứng cứ quan trọng để xác minh làm rõ nhân thân của bà Chiên. Qua lời khai của những người họ hàng, người sinh sống cùng thời tại địa phương, cùng với nội dung cam đoan của chính bà Chiên, lý lịch của bà đã dần được làm rõ. Bên cạnh đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa VKSND tỉnh, Uỷ ban nhân dân phường Hồng Gai, Uỷ ban nhân dân phường Cao Xanh, Công an phường Hồng Gai cũng một trong những yếu tố mang lại kết quả đối với vụ việc.

Kiểm sát viên trực tiếp xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ

Căn cứ quy định pháp luật về Hộ tịch và các tài liệu, chứng cứ đã thu thập, VKSND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành văn bản đề nghị Uỷ ban nhân dân phường Hồng Gai, tỉnh Quảng Ninh thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh và cấp Giấy khai sinh cho bà Phạm Thị Chiên theo quy định pháp luật, để đảm bảo quyền nhân thân cho bà Phạm Thị Chiên. Sáng ngày 30/3/2026, Uỷ ban nhân dân phường Hồng Gai đã thực hiện xong thủ tục và tiến hành trao Giấy khai sinh cho bà Chiên tại trụ sở Hành chính công của Ủy ban nhân dân phường. Vụ việc kết thúc thành công không chỉ mang lại tấm Giấy khai sinh cho bà Phạm Thị Chiên ở tuổi 76, và quan trọng hơn là tạo cơ sở để bà Chiên được thực hiện các quyền dân sự khác như: Cấp Căn cước công dân và thẻ Bảo hiểm y tế.

Đây là minh chứng cho vai trò chủ động của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ quyền nhân thân – một trong những quyền cơ bản nhất của con người. Thành công của vụ việc đã khẳng định tính hiệu quả của công tác thí điểm Viện kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự đối với nhóm người yếu thế và lợi ích công, đảm bảo mọi quyền dân sự đều được tôn trọng và thực thi, góp phần xây dựng một xã hội công bằng, văn minh, không để ai bị bỏ lại phía sau.

PHÒNG 9-VKS QUẢNG NINH