Cảm nhận lần đầu tham dự phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự

Ngày 16/3/2023, được sự phân công của lãnh đạo VKSND thành phố Móng Cái, tôi được tham dự rút kinh nghiệm tại phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án Hình sự về tội: “Mua bán trái phép chất ma túy” và “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” quy định tại khoản 1 Điều 251 và khoản 2 Điều 255 Bộ luật hình sự.

Vụ án được đưa ra xét xử công khai vào hồi 08 giờ 00 phút ngày 17/3/2023 tại hội trường tầng 1, Tòa án nhân dân thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Kiểm sát viên thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa là đồng chí Trần Trung Hiếu – thuộc VKSND thành phố Móng Cái. Là cán bộ mới nhận công tác vào ngành Kiểm sát nhân dân, cũng là lần đầu được phân công tham dự phiên toà rút kinh nghiệm, đã đem đến cho tôi những cảm nhận thực tế cũng như nhiều bài học bổ ích, qua đó góp phần nâng cao kỹ năng nghiệp vụ chuyên ngành.

Kiểm sát viên công bố Cáo trạng tại phiên tòa

Về hình thức phiên tòa, phòng xử án được bố trí trang nghiêm, Quốc huy nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được bố trí trang trọng trên nền ốp gỗ ở vị trí chính giữa phòng xử án, phía sau và ở trên vị trí Hội đồng xét xử, vị trí của Hội đồng xét xử được đặt tại trung tâm phòng xử án, vị trí của đại diện Viện Kiểm sát được đặt phía bên phải, trước Hội đồng xét xử. Bục khai báo của bị cáo được đặt đối diện với vị trí của Hội đồng xét xử. Bên dưới bục khai báo của bị cáo là vị trí của lực lượng cảnh sát bảo vệ phiên toà và những người tham gia tố tụng khác tại phiên tòa, có hệ thống hàng rào ngăn cách giữa khu vực người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng với khu vực của những người tham dự phiên tòa. Việc bố trí phòng xử án được thực hiện đúng theo quy định tại điều 257 Bộ luật tố tụng hình sự và Thông tư số 01/2017/TT-TANDTC ngày 28/7/2017. Về trang phục của những người tiến hành tố tụng tại phiên tòa, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa mặc áo choàng dài tay màu đen, hai hội thẩm nhân dân và thư ký phiên tòa mặc comple màu đen, đồng chí Kiểm sát viên mặc trang phục đúng theo quy định của ngành Kiểm sát nhân dân. Việc bố trí phòng xử án trang trọng kết hợp với việc những người tiến hành tố tụng tại phiên tòa mặc trang phục đúng quy định, tác phong tự tin, chuẩn mực đã thể hiện được sự trang nghiêm của phiên toà, cũng như tinh thần thượng tôn pháp luật.

Về nội dung phiên tòa, phần thủ tục bắt đầu phiên tòa được thực hiện đầy đủ, đại diện VKSND thành phố Móng Cái đã phát biểu quan điểm về các vấn đề: tính hợp pháp của Hội đồng xét xử, sự vắng mặt của những người tham gia tố tụng và việc đưa ra vật chứng, đồ vật, tài liệu đưa ra xem xét tại phiên tòa. Chất lượng bản cáo trạng và luận tội của Kiểm sát viên được đảm bảo cả về hình thức cũng như nội dung, giọng đọc của đồng chí Kiểm sát viên to, rõ ràng, có điểm nhấn, thể hiện được bản lĩnh người cán bộ Kiểm sát. Theo dõi diễn biến phiên tòa, tôi đặc biệt tâm đắc với phần xét hỏi của Kiểm sát viên, các câu hỏi, lập luận đi vào trọng tâm vấn đề, có sức thuyết phục cao, làm rõ bản chất hành vi của các bị cáo. Bên cạnh đó, đồng chí Kiểm sát viên đã chủ động đối đáp, bảo vệ được cáo trạng đã truy tố tại phiên toà. Trước khi Hội đồng xét xử vào phòng nghị án đã cho phép các bị cáo nói lời sau cùng theo đúng quy định của bộ luật Tố tụng hình sự, lời nói sau cùng của các bị cáo đã thể hiện sự ăn năn hối cải và mong muốn được giảm nhẹ hình phạt, sớm được tái hoà nhập cộng đồng. Bên cạnh đó, lời nói sau cùng đã được những người tiến hành tố tụng lắng nghe, ghi nhận, qua đó thể hiện tính nhân văn, sự khoan hồng của pháp luật đối với người phạm tội.

Ngay sau khi kết thúc phiên toà, lãnh đạo VKSND thành phố Móng Cái tổ chức buổi họp rút kinh nghiệm. Buổi rút kinh nghiệm diễn ra trên tinh thần thẳng thắn, đóng góp xây dựng. Thành phần tham dự phiên họp bao gồm các chuyên viên mới vào ngành như tôi, tiếp đến là các đồng chí Kiểm tra viên, Kiểm sát viên dày dặn kinh nghiệm đã lần lượt đóng góp ý kiến, đánh giá những ưu điểm, tồn tại cần khắc phục của đồng chí Kiểm sát viên nắm quyền công tố tại phiên toà. Kết luận buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Đức Thành – Viện trưởng VKSND thành phố Móng Cái, đã tổng hợp các ý kiến đóng góp, biểu dương tinh thần trách nhiệm của tập thể cán bộ khi được phân công tham dự phiên toà rút kinh nghiệm, đồng thời chỉ ra những ưu điểm cần phát huy, những tồn tại cần khắc phục của đồng chí Kiểm sát viên khi thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên toà. Trước khi kết thúc buổi họp, đồng chí Kiểm sát viên Trần Trung Hiếu đã phát biểu ghi nhận những đóng góp ý kiến của toàn thể cán bộ tham dự phiên toà, tiếp thu kết luận của lãnh đạo Viện và mong rằng sẽ có nhiều buổi họp rút kinh nghiệm hơn nữa để góp phần hoàn thiện kỹ năng, cũng như chuyên môn nghiệp vụ.

Đối với một chuyên viên mới, việc tham dự phiên toà và tham gia họp rút kinh nghiệm sau phiên toà là một hình thức học tập vô cùng bổ ích, là cơ hội để cọ xát với hoạt động tố tụng trên thực tế. Qua hoạt động thực tiễn tham dự phiên toà, tôi nhận thấy rằng để chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên toà xét xử sơ thẩm vụ án hình sự được đảm bảo, Kiểm sát viên phải có sự chuẩn bị kỹ càng về việc dự thảo các bản đề cương xét hỏi, tranh luận, luận tội. Bên cạnh đó, cần phải phát biểu, lập luận rõ ràng, lô gíc, ngôn từ chuẩn pháp lý, tác phong tự tin, đĩnh đạc. Từ lý luận để áp dụng nhuần nhuyễn vào thực tiễn là cả một quá trình rèn luyện, tu dưỡng. Là một cán bộ trẻ, tôi thấy mình cần nỗ lực, cố gắng hơn nữa để từng bước hoàn thiện kỹ năng, chuyên môn nghiệp vụ, bản lĩnh cần có của một người cán bộ Kiểm sát.

Đặng Đức An – VKSND thành phố Móng Cái